Cannabinoïden: lijst, effect & verschillen eenvoudig uitgelegd

Cannabinoïden zijn werkzame stoffen die zich binden aan het endocannabinoïdesysteem in het lichaam. De bekendste zijn THC en CBD, maar de cannabisplant maakt er ruim meer dan 100. Daarnaast zijn er lichaamseigen cannabinoïden en cannabinoïden die in het lab ontstaan. Hier krijg je een helder overzicht: welke cannabinoïden er zijn, hoe ze werken, waarin ze verschillen en waar je bij het kopen op moet letten.

Wat zijn cannabinoïden?

De Duitse Konsumcannabisgesetz (wet op recreatieve cannabis) definieert cannabinoïden als bestanddelen van cannabis die zich kunnen binden aan receptoren van het endocannabinoïdesysteem. In de praktijk onderscheidt men drie groepen.

Fytocannabinoïden komen uit de plant. Daartoe behoren THC, CBD, CBN en CBG. Ze ontstaan in de harsklieren van de toppen, eerst als zuren zoals THCA of CBDA.

Endocannabinoïden maakt je lichaam zelf aan. De belangrijkste heten anandamide en 2-AG. Ze helpen onder meer bij het reguleren van pijnbeleving, eetlust, slaap en stemming.

Half- en volledig synthetische cannabinoïden worden in het lab gemaakt, ofwel uit plantenstoffen zoals CBD, ofwel volledig kunstmatig. Deze groep is erg gevarieerd, van goed onderzochte geneesmiddelen tot gevaarlijke designerdrugs.

Zo werken cannabinoïden: het endocannabinoïdesysteem

Het endocannabinoïdesysteem is een signaalnetwerk dat in bijna alle organen voorkomt. Het werkt met twee goed onderzochte receptoren.

CB1-receptoren zitten vooral in de hersenen en het zenuwstelsel. Bindt een cannabinoïde sterk aan CB1, dan ontstaat een roes. Dat is de reden waarom THC high maakt.

CB2-receptoren vind je vooral op immuuncellen. Ze spelen een rol bij ontstekingsprocessen en veroorzaken geen roes.

Hoe een cannabinoïde werkt, hangt af van hoe sterk het aan deze receptoren bindt en of het ze activeert of blokkeert. CBD bindt bijvoorbeeld nauwelijks direct aan CB1 en werkt daarom niet bedwelmend. Veel cannabinoïden werken daarnaast via andere receptoren, bijvoorbeeld serotonine- of TRPV1-receptoren.

De belangrijkste cannabinoïden op een rij

THC (delta-9-tetrahydrocannabinol)

Het belangrijkste cannabinoïde voor de bedwelmende werking. THC activeert CB1 sterk en zorgt voor euforie, ontspanning, eetlust en een veranderd tijdsbesef. In hoge doses kan het onrust, hartkloppingen of angst veroorzaken. In de plant komt het eerst voor als THCA en ontstaat pas door hitte.

CBD (cannabidiol)

Het tweede grote cannabinoïde. CBD maakt niet high en wordt vaak gebruikt om te ontspannen. Als geneesmiddel is het in de EU toegelaten voor bepaalde zeldzame vormen van epilepsie. Voor veel andere aangeprezen effecten ontbreken betrouwbare studies. Meer over de pure vorm lees je in ons artikel over CBD-isolaat.

CBN (cannabinol)

CBN ontstaat wanneer THC door zuurstof, licht en tijd wordt afgebroken. Het werkt maar zwak psychoactief. CBN wordt vaak als slaapmiddel op de markt gebracht, maar het onderzoek daarnaar is mager.

CBG (cannabigerol)

CBG geldt als de oorsprong van de andere cannabinoïden. De zuurvorm CBGA is de voorloper waaruit de plant THCA, CBDA en CBCA vormt. In rijpe toppen is nog maar weinig CBG over. Het maakt niet high.

CBC (cannabichromeen)

Een niet-bedwelmend cannabinoïde dat meestal in kleine hoeveelheden voorkomt. CBC wordt vooral in fundamenteel onderzoek bestudeerd.

THCV en THCP

Twee verwanten van THC met een zijketen van andere lengte. THCV werkt in lage dosis eerder helder en kort, THCP bindt in laboratoriumproeven duidelijk sterker aan CB1 dan THC. Details vind je in onze artikelen over THCV en THC-P.

Nieuwe cannabinoïden: HHZ, H2, H3 en TAC

Sinds een paar jaar komen er voortdurend nieuwe cannabinoïden en blends op de markt. Meestal gaat het om halfsynthetische verbindingen die uit plantenstoffen worden gemaakt. Veel namen zijn handelsnamen, waarachter niet altijd één duidelijk gedefinieerde stof zit.

Hoe deze stoffen verschillen en wat ze kenmerkt, hebben we afzonderlijk uitgelegd: HHZ, H3 Superior Blend en TAC. Het onderzoek naar nieuwe cannabinoïden staat nog in de kinderschoenen. Des te belangrijker zijn transparante fabrikanten die hun producten in het lab laten testen.

Synthetische cannabinoïden: het cruciale verschil

Met „synthetische cannabinoïden” worden meestal volledig synthetische stoffen bedoeld die als rookmengsel, spice of gedrenkt op papier worden verkocht. Chemisch gezien hebben ze weinig met cannabis te maken. Veel ervan binden vele malen sterker aan CB1 dan THC, en al kleine verschillen in dosis kunnen leiden tot epileptische aanvallen, hartproblemen of psychoses. In Duitsland zijn de meeste van deze stoffen verboden via het Betäubungsmittelgesetz en het Neue-psychoaktive-Stoffe-Gesetz (NpSG).

Zo herken je onbetrouwbare producten:

Geen labanalyse: Betrouwbare aanbieders tonen een analysecertificaat waaruit de ingrediënten en gehaltes blijken.

Onduidelijke ingrediëntenlijst: Termen als „kruidenmengsel” of „luchtverfrisser, niet voor consumptie” zonder exacte vermelding van de werkzame stoffen zijn een waarschuwingssignaal.

Extreme beloftes: Wie adverteert met „sterker dan THC” en een roesgarantie, verkoopt zelden een getest product.

Cannabinoïden als geneesmiddel

Enkele cannabinoïden zijn als medicijn toegelaten, waaronder dronabinol (THC), nabilon, de THC-CBD-mondspray nabiximols en een CBD-preparaat tegen zeldzame vormen van epilepsie. Sinds april 2024 geldt medicinale cannabis in Duitsland niet meer als verdovend middel en kan het op een gewoon recept worden voorgeschreven. Of een behandeling in aanmerking komt, beslist een arts.

Risico's en aandachtspunten bij gebruik

Bedwelmende cannabinoïden beïnvloeden je reactievermogen en concentratie. Wie iets heeft gebruikt, moet niet autorijden. Bij zeer frequent, zwaar gebruik kan het cannabinoïde-hyperemesissyndroom optreden, dat gepaard gaat met terugkerende hevige misselijkheid en braken. Voor zwangere vrouwen, vrouwen die borstvoeding geven en mensen onder de 18 zijn bedwelmende cannabinoïden taboe. Wie medicijnen gebruikt, moet mogelijke wisselwerkingen vooraf met een arts bespreken.

Cannabinoïden bij Happy's Amsterdam

In onze TAC Vapes combineren we cannabinoïden met soortspecifieke aroma's, zonder nicotine en direct klaar voor gebruik. Welke smaak bij je past, hangt af van wat je zoekt. Onze indica-smaken zoals Cherry Kush zijn gemaakt voor rustige avonden, sativa-smaken zoals Amnezia Haze voor een frissere smaak. Hoe terpenen de ervaring bepalen, leggen we uit in het artikel Werking van terpenen. Wil je meerdere smaken vergelijken? Dan vind je passende sets onder Bestsellers en bespaarbundels.

Veelgestelde vragen over cannabinoïden

Hoeveel cannabinoïden zijn er?

In de cannabisplant zijn ruim meer dan 100 cannabinoïden aangetoond. De meeste komen alleen in sporen voor. In noemenswaardige hoeveelheden vind je vooral THC(A), CBD(A), CBG en CBN.

Welke cannabinoïden maken niet high?

CBD, CBG en CBC werken niet bedwelmend. CBN werkt maar zwak psychoactief. THCA bedwelmt pas wanneer het door hitte omgezet wordt in THC.

Is CBD legaal in Duitsland?

CBD is in de Konsumcannabisgesetz uitdrukkelijk uitgezonderd van het begrip cannabis. Voor afzonderlijke productgroepen zoals levensmiddelen of cosmetica gelden echter eigen regels.

Wat is het verschil tussen natuurlijke en synthetische cannabinoïden?

Natuurlijke cannabinoïden komen rechtstreeks uit de plant. Volledig synthetische cannabinoïden worden kunstmatig gemaakt, zijn vaak veel sterker en moeilijker te doseren. Halfsynthetische cannabinoïden zitten daartussenin, omdat ze uit plantenstoffen worden omgezet.